Το παιχνίδι του φόβου και το γέλιο | ΕΝΩΣΙΣ Φεβρουαρίου

στις

img_7172

Αποκριά στην Αθήνα του 2015. Η νέα ελληνική κυβέρνηση δίνει μάχες στα χαρακώματα της Ευρωζώνης. Κανείς δεν ξέρει την έκβαση αυτού του πολέμου. Οι οθόνες και τα ραδιόφωνα έχουν πάρει φωτιά. Ο διεθνής τύπος ασχολείται καθημερινά με τους Έλληνες και τη χώρα τους. Οι άνθρωποι στην Αθήνα και τον Πειραιά είναι μάλλον βουβοί και αμήχανοι. Το δριμύ ψύχος και τα βαριά ρούχα προκαλούν μια σχετική βραδύτητα στις κινήσεις τους.

Ήταν Αποκριά στην Αθήνα του 1969, όταν προσέθεσα στο λεξιλόγιό μου τη λέξη μαζορέτες: κοπέλες με γυαλιστερά, θεόρατα πόδια, χρυσές μίνι φουστίτσες, φανταχτερό μακιγιάζ και φουντωτά λοφία. Τα χρόνια που ακολούθησαν, έκανα και άλλες καταχωρήσεις: καρναβάλι, μπαλ μασκέ, Ρίο, Βενετία. Η τηλεόραση ανέλαβε τη μονοπώληση των ονείρων μας. Έγινε καθοδηγητής της ζωής. Η πραγματική γιορτή βούλιαξε στη θλιβερή κακογουστιά των φθηνών αναπαραστάσεων. Οι δημοτικοί άρχοντες περιφέρονται αγοραία στην πόλη, υποδύονται τους ξέφρενους γλεντζέδες, δίνουν συνεντεύξεις στα κανάλια, ο λαός μασκαρεμένος στριμώχνεται να χωρέσει στο τηλεοπτικό πλάνο, εκκωφαντική η μουσική, οι παρελάσεις μίζερες, τα άρματα άθλια στα πρόθυρα κατάρρευσης, όλοι μανιασμένοι σε μια αγωνιώδη αναζήτηση της «χαράς».

Οι μετρημένες Αποκριές που πρόλαβα να ζήσω στα Πέρα Ορεινής όπου πηγαίναμε για να γιορτάσουμε ήταν αρκετές για να αντιληφθώ τη διονυσιακή ατμόσφαιρα μιας αγροτικής παράδοσης που επιβίωσε για αιώνες.

Όταν έπεφτε το σκοτάδι, έπαιρναν σβάρνα τις γειτονιές οι μάσκες. Μικρές παρέες τριών ως πέντε ανθρώπων. Προτού χτυπήσουν την εξώθυρα, έκαναν σαματά και φασαρία, σαν να επέβαλλαν την είσοδό τους στα σπίτια. Η πόρτα άνοιγε και έμπαιναν μέσα με σπρωξίματα και βροντερό βηματισμό. Μορφές αλλόκοτες, καλυμμένες με σεντόνια και προβιές, προτεταμένες κοιλιές, κεφαλομάντηλα και μάσκες, κουδούνια και βέργες, με άγριες διαθέσεις. Μαζεμένοι μικροί μεγάλοι οι οικοδεσπότες τούς υποδέχονταν με ένα μείγμα φόβου και χαράς. Οι μάσκες έμπαιναν βουβές, σκόρπιζαν στον χώρο, πλησίαζαν με θράσος και διάθεση για καβγά ή αθυροστομίες, σαν αλλοπαρμένοι. Άρχιζε τότε ένα παιχνίδι εξημέρωσης. «Ποιος είσαι; Βάζω στοίχημα πως είσαι ο Κώστας της Αννούς. Τι κάνει η μάνα σου;» «Καθίστε να πιείτε ένα κρασί». «Σε κατάλαβα, είσαι ο Γιάννης. Μα τι έπαθε το πόδι σου και κουτσαίνεις;» «Έλα κοντά να σε δω. Αυτά τα μεγάλα παπούτσια πού τα βρήκες; Είναι του αδερφού σου;»

Οι «μάσκες» έπιναν άφθονο κόκκινο κρασί, γελούσαν μεγαλόφωνα και έλεγαν ελάχιστες κουβέντες με αλλοιωμένη φωνή, ώστε να μην αποκαλυφθεί η ταυτότητά τους.

Τα δρώμενα των ημερών, σχεδόν τελετουργικά, εξέθεταν δημόσια την αρχέγονη δύναμη της ερωτικής επιθυμίας, αλλά και της έριδας. Κρυμμένοι πίσω από τις μάσκες, οι γηραιότεροι έκαναν «καβγάδες» με φωνές και χειρονομίες και εκφράζονταν ερωτικά με λόγια και τραγούδια με τρόπο που δεν συνέβαινε άλλοτε στις δημόσιες συνευρέσεις τους. Πέρα από την κάθαρση που έφερνε η ευθυμία και το γέλιο, η Αποκριά λειτουργούσε και σαν μύηση των νεωτέρων.

Όλα αυτά χάθηκαν σχεδόν μονομιάς με τον ερχομό του «μοντέρνου» καρναβαλιού και την εξάπλωση του αστικού «ευρωπαϊκού» τρόπου, ακόμα και στα χωριά.

Φέτος, ήρθαν στον νου μου αυτά τα μακρινά και χαμένα, καθώς παρακολουθούσα στην τηλεόραση το άθλιο θέατρο που σκηνοθέτησαν οι ηγεμόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Απέναντι στη βαναυσότητα και την αλαζονεία της ανεξέλεγκτης Δύναμης, η οποία είναι ενδεδυμένη το κουστούμι του σύγχρονου πολιτισμού, μου φάνηκε πως θα ταίριαζε ως απάντηση και χλευασμός το προκλητικό γέλιο της παλιάς Αποκριάς…

Χάρη Ν. Σπανού

Γράμματα σε γαλανόλευκο σημειωματάριο

Advertisements

Σχολιαστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s