«Προσευχή του μάγκα»: Ένα ιδιόμορφο και αδέσποτο… σουξέ | ΕΝΩΣΙΣ Μαΐου

στις

cf83cf80ceb1ceb8ceaccf81ceb7cf82-ceb4ceb5-ceadcf81ceb3cebf-cf84cf83ceb1cf81cebfcf8dcf87ceb7-ceb3ceb9ceb1-ceb1cf80cebfceb8ceadcf89cf83

«Θεέ μου μεγαλοδύναμε, που ’σαι ψηλά εκεί πάνω…» Τραγούδι που τα τελευταία δέκα χρόνια είναι σουξέ με τα όλα του! Ακούγεται παντού∙ σε συναυλίες έντεχνων, σε ρεμπετάδικα, σε μουσικές σκηνές, σε λαϊκά πάλκα, σε ροκάδικα, σε σκυλάδικα κτλ. Και όμως, η καταγωγή αυτού του πασίγνωστου τραγουδιού είναι εντελώς άγνωστη. Όπως μας είπε και ο μουσικολόγος Παναγιώτης Κουνάδης: «Δεν υπάρχει κανένα βεβαιωμένο στοιχείο για τη δημιουργία του. Ούτε για το ποιος το έγραψε ούτε για το πότε. Και μάλλον θα μείνει σκοτεινό στην ιστορία της μουσικής μας το κομμάτι που αφορά στην πατρότητα αυτού του τραγουδιού».

Ας βάλουμε όμως τα πράγματα σε μια τάξη. Πρώτον, να πούμε ότι το τραγούδι αυτό δεν είναι καταγεγραμμένο σε καμία ρεμπέτικη ανθολογία ή σχετικό έντυπο. Μιλώντας με παλιούς μουσικούς και με γνώστες-συλλέκτες της λαϊκής μουσικής, μας ανέφεραν, οι πλείστοι εξ αυτών, ότι πρωτάκουσαν το «Θεέ μου μεγαλοδύναμε» σε ρεμπετάδικα τη δεκαετία του ’80. Κάποιοι μας είπαν ότι άκουσαν παλιότερους μουσικούς να το παίζουν και μάλιστα με διαφορετική μουσική απ’ αυτήν που ξέρουμε σήμερα. Πληροφορία η οποία, εκτός του ότι είναι ατεκμηρίωτη, δυστυχώς δεν δίνει κάποιο συγκεκριμένο σημείο προς το οποίο μπορεί να κατευθυνθεί η έρευνα, αφού «εκείνοι που έπαιζαν το τραγούδι πριν το ’80» είτε δεν ξέρουμε ποιοι ακριβώς είναι είτε δεν είναι πλέον εν ζωή.

Πάντως, αρκετοί απ’ αυτούς με τους οποίους μιλήσαμε ανέφεραν ένα συγκεκριμένο ρεμπετάδικο των Εξαρχείων, τη «Φραγκοσυριανή». Εκεί μας είπαν ότι ο Νίκος Αργυρόπουλος που έπαιζε μπουζούκι (ήταν και ιδιοκτήτης του μαγαζιού αυτού) τραγουδούσε το εν λόγω τραγούδι. Στη «Φραγκοσυριανή» επίσης, την εποχή εκείνην, δηλαδή γύρω στο 1984, στο σχήμα ήταν και ο Αντώνης Αινίτης που επίσης έπαιζε μπουζούκι και τραγουδούσε και για τον οποίον αυθαίρετες και ανεπιβεβαίωτες αναφορές υποστηρίζουν ότι «έβαλε το χεράκι του» στη διαμόρφωση αυτού του τραγουδιού. Όπως και να ’χει, το σίγουρο είναι ότι η «Φραγκοσυριανή», από την οποίαν πέρασε πάρα πολύς κόσμος, θαμώνες και εργαζόμενοι μουσικοί, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διάδοση της «Προσευχής του μάγκα».

Στο νεότερο κοινό το τραγούδι έγινε ευρύτερα γνωστό, μιας και το τραγούδησαν πάρα πολλοί καλλιτέχνες. Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης με τον Πανούση σε μια μάλλον αδιάφορη εκτέλεση, η Μαριώ, η Ματούλα Ζαμάνη που το τραγουδά συχνά στις πολυπληθείς συναυλίες του Θανάση Παπακωνσταντίνου με τον οποίον συνεργάζεται τα τελευταία χρόνια και σίγουρα οι Χειμερινοί Κολυμβητές. Μάλιστα, από τον Αργύρη Μπακιρτζή των Χειμερινών Κολυμβητών διαδόθηκε ότι ήταν το τελευταίο τραγούδι που παιζόταν στους τεκέδες πριν το κλείσιμο. Κάτι το οποίο δεν είναι απόλυτα έγκυρο∙ εκτός των άλλων φτάνει κανείς να αναλογιστεί ότι ειδικά στους τεκέδες δεν υπήρχαν δομημένα προγράμματα όπου τα τραγούδια είχαν μια σειρά και άλλα παίζονταν στην αρχή και άλλα στο τέλος της νύχτας. Πάντως, δύο από τις ωραιότερες εκτελέσεις είναι αυτή του Δημήτρη Κοντογιάννη και αυτή του Γιώργου Ξηντάρη, τις οποίες μπορεί να βρει κανείς στο διαδίκτυο.

Εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι το τραγούδι αυτό παρουσιάζει ένα επιπλέον ενδιαφέρον. Έχει «διχάσει» μουσικούς και (μυημένο) κοινό για το αν πρέπει ή όχι να θεωρείται ρεμπέτικο. Οι «απορριπτικοί» λένε ότι πρόκειται περί ενός «δήθεν σαχλοτράγουδου», το οποίο ασκεί μια έλξη μόνο και μόνο λόγω των αναφορών του σε χασίσια, ναργιλέδες κτλ. και ότι ακόμη και τα στοιχεία σύνθεσής του (κυρίως ο ρυθμός, που είναι τσάμικος ο οποίος αλλάζει σε 7/8 σε κάποια μέτρα) είναι άσχετα με το ρεμπέτικο. Από την άλλη, οι «υπερασπιστές» του υποστηρίζουν ότι θεματολογικά δεν απέχει από το μεγαλειώδες άσμα του Τσιτσάνη «Σαν χριστιανός και ορθόδοξος», άρα «νομιμοποιείται» μέσω αυτού του τρόπου. Σχετικά με τα ιδιάζοντα συνθετικά του στοιχεία, λένε ότι όντως δεν τα συναντά κανείς σε άλλα ρεμπέτικα τραγούδια, αλλά αυτό δεν σημαίνει τίποτα και το γεγονός αυτό το καθιστά μοναδικό.

Πάντως, ασχέτως με το αν αρέσει ή όχι σε κάποιον, ασχέτως αν κάποιος το θεωρεί ρεμπέτικο ή όχι, είναι εντυπωσιακό πως στην εποχή μας ένα αδέσποτο τραγούδι κατόρθωσε για πολλά χρόνια να επιβιώσει από στόμα σε στόμα και να πάρει τέτοια διασημότητα και τέτοια απήχηση. Τέλος, να πούμε ότι είναι επίσης εντυπωσιακό το ότι με τόσο ντόρο που γίνεται γύρω απ’ αυτό του τραγούδι εδώ και μερικά χρόνια, δεν το έχει τραγουδήσει ακόμα ο Νταλάρας!

Χρίστος Πέτρου

Σαν απόκληρος

Advertisements

Σχολιαστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s