Το Street Art και η χαμένη μας ιδιοπροσωπία | Ιούλιος 2016

στις

Santiago-Street-Art-1

Είναι γενικώς παραδεχτό ότι τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο η δημιουργικότητα, από την τέχνη μέχρι τη σύλληψη κάποιας δημιουργικής ιδέας, είναι σπάνια. Οι καφετέριές μας συνήθως έχουν αγγλικά ονόματα, οι επιχειρήσεις στήνονται με δυτικά πρότυπα, η διακόσμηση των χώρων εργασίας ακολουθούν το «τρεντ» της εποχής. Γενικώς, υπάρχει μια άποψη, είτε εμφανής είτε στο πίσω μέρος του μυαλού μας, ότι το ξένο, το άλλο, το διαφορετικό από μας κομίζει κάτι ή εντυπωσιάζει. Εδώ βέβαια σε καμιά περίπτωση δεν ασπάζομαι την άποψη ότι όλα θα πρέπει να προέρχονται από κάτι ντόπιο ή παραδοσιακό, αλλά έχω τη γνώμη ότι θα «πρέπει» να γίνεται κάποια σύνθεση του πολιτισμού μας με το ξένο, αν αυτό το ξένο κομίζει κάτι.

Ο λόγος, λοιπόν, για το Street Art. Βλέπουμε πια όλο και πιο συχνά στους δρόμους μας –στη Μακαρίου, στην Αγλαντζιά και σε άλλες περιοχές– ζωγραφιές πάνω σε τοίχους πολυκατοικιών ή και σχολείων με ιδιαίτερα και έντονα χαρακτηριστικά. Χαρακτηριστικά που δεν τα έχουμε συνηθίσει. Μεταξύ άλλων, βλέπουμε αγγέλους, κάτι που μοιάζουν σαν Παναγίες και διάφορα άλλα.

Είναι αυτή η νέα μόδα που ήρθε να κατακλύσει τον τόπο μας. Προσωπικά δεν τη βρίσκω προβληματική ή απειλητική για τον πολιτισμό μας ή για την ιδιοπροσωπία μας. Το πρόβλημα όμως που παρατηρείται συνεχώς είναι η αντιγραφή τόσο της ιδέας που προωθείται από το παγκόσμιο γίγνεσθαι όσο και ο ίδιος ο τρόπος έκφρασής της. Στην προκειμένη περίπτωση, έχουμε την ιδέα, που είναι το Street Art, και ο τρόπος έκφρασης της ιδέας αυτής περιορίζεται στην επανάληψη του τρόπου ζωγραφικής από το εξωτερικό. Για παράδειγμα, στο Σαν Φρανσίσκο θα δούμε αυτόν τον τύπο να εμφανίζεται πολύ έντονα.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι η ιδέα που παίρνουμε από το εξωτερικό –αυτό θα ήταν άκρατος συντηρητισμός–, αλλά η κριτική σε αυτήν την ιδέα και ο τρόπος έκφρασής της. Πιο συγκεκριμένα, θα ήταν όμορφο –ως μια πρώτη ιδέα που ίσως να φαντάζει και γραφική σε πολλούς– αντί τον συγκεκριμένο άγγελο που σχεδιάστηκε στον δρόμο της Μακαρίου, να σχεδιαζόταν άγγελος που να ρέπει προς τον βυζαντινό χαρακτήρα. Γενικότερα, να μετουσιώσουμε αυτό το νέο είδος τέχνης σε κάτι πιο δικό μας, να του προσδώσουμε δηλαδή την ιδιοπροσωπία μας.

Αυτό όμως δεν θα πρέπει να γίνει γιατί απορρίπτουμε άλλες παραδόσεις, ακόμη και τη νέα «παράδοση» που προσφέρει χωρίς σταματημό η παγκοσμιοποίηση. Θα πρέπει να γίνεται για δύο σκοπούς: Πρώτο, να μας ωθήσει να αναζητήσουμε την ταυτότητά μας, την ιδιαιτερότητά μας και να προσπαθήσουμε να την εκσυγχρονίσουμε ή και ακόμα να την εκφράσουμε με δικούς μας σύγχρονους τρόπους. Δεύτερο, να πιστέψουμε ότι αυτό θα προσφέρει κάτι καινούργιο στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Να είναι, δηλαδή, ένας τρόπος προσφοράς και αποκάλυψης προς όλες τις κουλτούρες ανά τον κόσμο μια «καινούργια» ιδιαιτερότητα που έρχεται από μακριά. Και αυτό πρέπει να γίνεται σε κάθε ευκαιρία.

Πιστεύω ότι με αυτόν τον τρόπο δεν απορρίπτουμε απλώς μια στείρα συντήρηση της παράδοσης, αλλά βάζουμε και τον δικό μας χαρακτήρα σε ένα οικουμενικό επίπεδο – ή, καλύτερα, επαναφέρουμε τον δικό μας χαρακτήρα στο σήμερα. Εξ άλλου δεν νομίζω ένας τουρίστας ή γενικότερα ένας ξένος που επισκέπτεται την πατρίδα μας να θέλει να δει το ίδιο ακριβώς σκηνικό που υπάρχει και στις άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Θα ήταν λίαν επιεικώς ανιαρό για αυτόν.

Αυτό για να γίνει, βέβαια, θα πρέπει να καταφέρουμε να εκτιμήσουμε τη δική μας παράδοση και να την αγαπήσουμε. Για να την αγαπήσουμε, θα πρέπει να αναζητήσουμε τη νοηματοδότηση που επιδεικνύει κάθε στοιχείο αυτής και να την αναδείξουμε σε σύγχρονες μορφές.

Σιλουανός Νικολάου

Ιδεολογιών Αμφισβήτησις

Advertisements

Σχολιαστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s